Konstytucja 3 Maja, 1791

Lud rolniczy, z pod ktorego reki plynie najobfitsze bogactw krajowych zrodlo, ktory najliczniejsza w narodzie stanowi ludnosc, a zatem najdzielniejsza kraju sile, tak przez sprawiedliwosc, ludzkosc i obowiazki chrzescijanskie, jako i przez wlasny nasz interes dobrze zrozumiany, pod opieke prawa i rzadu krajowego przyjmujemy, stanowiac: iz odtad jakiebykolwiek swobody, nadania, lub umowy dziedzice z wloscianami dobr swoich autentycznie ulozyli, czyli by te swobody, nadania i umowy byly z gromadami, czyli tez z kazdym osobno wsi mieszkancem zrobione, beda stanowic wspolny i wzajemny obowiazek, podlug rzetelnego znaczenia warunkow i opisu zawartego w takowych nadaniach i umowach, pod opieke rzadu krajowego podpadajacy. Uklady takowe i wynikajace z nich obowiazki, przez jednego wlasciciela gruntu dobrowolnie przyjete, nietylko jego samego, ale i nastepcow jego, lub prawa nabywcow tak wiazac beda, iz ich nigdy samowolnie odmieniac nie beda mocni. Nawzajem wloscianie jakiejkolwiek badz majetnosci od dobrowolnych umow, przyjetych nadan i z nimi zlaczonych powinnosci usuwac sie inaczej nie beda mogli, tylko w takim sposobie i z takimi warunkami, jak w opisach tychze umow postanowione mieli, ktore czy na wiecznosc, czyli do czasu przyjete scisle ich obowiazywac beda. Zawarowawszy tym sposobem dziedzicow przy wszelkich pozytkach od wloscian im nalezacych, a chcac jak najskuteczniej zachecic pomnozenie ludnosci krajowej, oglaszamy wolnosc zupelna dla wszystkich ludzi tak nowo przybywajacych, jako i tych, ktorzy by, pierwej z kraju oddaliwszy sie, teraz do Ojczyzny powrocic chcieli, tak dalece, iz kazdy czlowiek do panstw Rzeczypospolitej nowo z ktorejkolwiek strony przybyly lub powracajacy, jak tylko stanie noga na ziemi polskiej, wolnym jest zupelnie uzyc przemyslu swego jak i gdzie chce, wolny jest czynic umowy na osiadlosc, robocizne lub czynsze, jak i dopoki sie umowi, wolny jest osiadac w miescie lub na wsiach, wolny jest mieszkac w Polszcze, lub do kraju, do ktorego zechce, powrocic, uczyniwszy zadosyc obowiazkom, ktore dobrowolnie na siebie przyjal.