Konstytucja 3 Maja, 1791

Szanuja pamiec przodkow naszych jako fundatorow rzadu wolnego, stanowi szlacheckiemu wszystkie swobody, wolnosci, prerogatywy pierwszenstwa w zyciu prywatnym i publicznym najuroczysciej zapewniamy, szczegolniej zas prawa, statuta i przywileje temu stanowi od Kazimierza Wielkiego, Ludwika Wegierskiego, Wladyslawa Jagielly i Witolda brata jego, Wielkiego ksiecia litewskiego, nie mniej od Wladyslawa i Kazimierza Jagiellonczykow, od Jana Alberta, Aleksandra i Zygmunta Pierwszego braci, od Zygmunta Augusta, ostatniego z linii jagiellonskiej, sprawiedliwie i prawnie nadane, utwierdzamy, zapewniamy i za niewzruszone uznajemy.

Godnosc stanu szlacheckiemu w Polszcze za rowna wszelkim stopniom szlachectwa gdziekolwiek uzywanym przyznajemy. Wszystka szlachte rownymi byc miedzy soba uznajemy, nie tylko co do starania sie o urzedy i o sprawowanie poslug Ojczyznie, honor, slawe, pozytek przynoszacych, ale oraz co do rownego uzywania przywilejow i prerogatyw stanowi szlacheckiemu sluzacych.

Nade wszystko zas prawa bezpieczenstwa osobistego, wolnosci osobistej i wlasnosci gruntowej i ruchomej tak, jak od wiekow kazdemu sluzyly, swiatobliwie, nienaruszenie zachowane miec chcemy i zachowujemy; zareczajac najuroczysciej, iz przeciwko wlasnosci czyjejkolwiek zadnej odmiany lub ekscepcji w prawie niedopuscimy, owszem najwyzsza wladza krajowa i rzad przez nia ustanowiony, zadnych pretensyi pod pretekstem iurium regalium i jakimkolwiek innym pozorem do wlasnosci obywatelskich badz w czesci, badz w calosci roscic sobie nie bedzie. Dlatego bezpieczenstwo osobiste i wszelka wlasnosc, komukolwiek z prawa przynalezna, jako prawdziwy spolecznosci wezel, jako zrenice wolnosci obywatelskiej szanujemy, zabezpieczamy, utwierdzamy i aby na potomne czasy szanowane, ubezpieczone i nienaruszone zostawaly, miec chcemy.

Szlachte za najpierwszych obroncow wolnosci i niniejszej konstytucji uznajemy. Kazdego szlachcica cnocie, obywatelstwu i honorowi jej swietosc do szanowania, jej trwalosc do strzezenia poruczamy jako jedyna twierdze Ojczyzny i swobod naszych.