Logowanie

2010.11.23 K 5/10 Świadczenia alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego dla osób pełnoletnich, uczących się i posiadających dzieci. z 2010-11-24 (Ogłos wyroku)

English version

K 32/09

Komunikat prasowy po ogłoszeniu wyroku dotyczącego Traktatu z Lizbony.

10 listopada 2010 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał połączone wnioski Grupy posłów na Sejm i Grupy senatorów dotyczący Traktatu z Lizbony.

W wyroku ogłoszonym 24 listopada 2010 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:


- artykuł 1 punkt 56 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. ,ustalający brzmienie artykułu 48 Traktatu o Unii Europejskiej, w związku z artykułem 2 Traktatu z Lizbony ustalającym brzmienie artykułu 2 ustęp 2, artykułu 3 ustęp 2 i artykułu 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jest zgodny z art. 8 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 konstytucji; - artykuł 2 Traktatu z Lizbony, ustalający brzmienie artykułu 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jest zgodny z art. 8 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale  Konstytucyjnym  postanowił umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym badania wniosku grupy posłów z powodu nieobecności wnioskodawcy na rozprawie. Przepis art. 60 ust. 2 ustawy o Trybunale  Konstytucyjnym przewiduje obowiązkową obecność wnioskodawcy na rozprawie. Zasada ta została naruszona przez fakt opuszczenia sali przez przedstawiciela wnioskodawcy, co uniemożliwiło dalsze prowadzenie rozprawy w zakresie wniosku - bez jego ustawowo nakazanej obecności.

W dalszym ciągu rozprawy przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z przepisami Konstytucji były regulacje Traktatu z Lizbony w zakresie objętym wnioskiem grupy senatorów i w granicach wzorców konstytucyjnych wskazanych w tym wniosku.

Trybunał Konstytucyjny orzekał o zgodności postanowień Traktatu z Lizbony   ratyfikowanego przez Prezydenta RP  za zgodą udzieloną w ustawie uchwalonej stosownie do wymagań określonych w art. 90 konstytucji. Traktat z Lizbony ratyfikowany w tej procedurze korzysta ze szczególnego domniemania zgodności z  konstytucją. Należy podkreślić, że uchwalenie ustawy wyrażającej zgodę na ratyfikację Traktatu nastąpiło po spełnieniu wymagań przewyższających nawet te, które dotyczą zmiany konstytucji. Sejm i Senat działały  w przekonaniu o zgodności Traktatu z konstytucją.  Prezydent RP - zobowiązany do czuwania nad przestrzeganiem konstytucji - ratyfikował Traktat nie korzystając ze swoich uprawnień w zakresie wniesienia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie stwierdzenia konstytucyjności Traktatu przed jego ratyfikacją. Oparte na powyższych podstawach domniemanie konstytucyjności Traktatu może być obalone jedynie po ustaleniu, że nie istnieje taka interpretacja Traktatu i taka interpretacja konstytucji, które pozwalają stwierdzić zgodność postanowień traktatowych z ustawą zasadniczą.

Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z art. 8 ust. 1 oraz   art. 90 ust. 1  konstytucji: zwykłą procedurę zmiany Traktatu (art. 48 ust. 2 - 5 Traktatu o Unii Europejskiej),  uproszczoną procedurę zmiany Traktatu (art. 48 ust. 6 - 7 Traktatu o Unii Europejskiej), klauzulę elastyczności (art. 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego procedury te wynikają z doświadczeń towarzyszących integracji europejskiej i stanowią przesłankę efektywnego funkcjonowania Unii, a ponadto zawierają różnego rodzaju gwarancje poszanowania suwerenności członków Unii, która funkcjonuje jako organizacja międzynarodowa. Ponadto przekazanie kompetencji na rzecz Unii wymaga zgody stosownie do art. 90 konstytucji, niezależnie od tego, czy następuje w drodze umowy międzynarodowej, czy też na skutek zastosowania uproszczonej procedury zmiany.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 90 konstytucji, stanowiący normatywną kotwicę suwerenności, wyznacza granicę przekazania kompetencji na rzecz Unii. Granicę tę stanowią czynniki określające tożsamość konstytucyjną Rzeczypospolitej: poszanowanie zasad polskiej państwowości, demokracji, zasady państwa prawnego, zasady sprawiedliwości społecznej, zasad określających podstawy ustroju gospodarczego, zapewnienie ochrony godności człowieka i praw oraz wolności konstytucyjnych. Przekazanie kompetencji jest więc dopuszczalne jako niezagrażające tożsamości narodu i suwerenności tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza konstytucyjnych podstaw państwa. Regułę tę uznaje co do zasady prawo pierwotne UE. Ocenę i kontrolę poszanowania tej reguły zapewnia kontrola konstytucyjności przekazania, dokonywana poprzez kontrolę konstytucyjności aktów decydujących o przekazaniu. Także poprzez ocenę  mechanizmu  zapewniającego (również w prawie wewnętrznym) udział polskiej demokratycznej reprezentacji i organów polskiego państwa we wpływaniu na treść prawa unijnego,  jego uchwalenie oraz osiągnięcie skuteczności w Polsce. 

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że koncepcja Unii Europejskiej, która znalazła wyraz w Traktacie z Lizbony,  ma na celu respektowanie zasady zachowania suwerenności w procesie integracji, jak też poszanowanie zasady przychylności wobec procesu integracji europejskiej i współpracy między państwami. Znajduje to  potwierdzenie w pełnej tożsamości wartości i celów Unii określonych w Traktacie z Lizbony oraz wartości i celów Rzeczypospolitej określonych w Konstytucji RP, a także w sprecyzowaniu zasad podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi. Rzeczpospolita jest członkiem Unii Europejskiej, która szanuje suwerenność i tożsamość narodową państw członkowskich oraz gwarantuje wolności i prawa człowieka.

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą był prezes TK Bohdan Zdziennicki.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Prasa: Rzeczpospolita, 275, 25. 11. 10 r. Marek Domagalski: Traktat lizboński zgodny z konstytucją. Gazeta Wyborcza, 275, 25. 11. 10 r. Lizbona konstytucyjna, Polska suwerenna. ES. Dziennik Polski, 25. 11. 10 r. Unijny traktat zgodny z polską konstytucją. GEG. Super nowości, 25. 11. 10 r. Wyraz suwerenności czy hańba? PAP, kp. Nasz Dziennik, 275, 25. 11. 10 r. Zenon Baranowski: Trzeba zmienić konstytucję albo wystąpić z UE.

 

Komunikat prasowy po rozprawie dotyczącej Traktatu z Lizbony.

10 listopada 2010 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone wnioski Grupy posłów na Sejm i Grupy senatorów dotyczące Traktatu z Lizbony.

Ogłoszenie wyroku nastąpi 24 listopada, godz. 10.00.

Rozprawie przewodniczył wiceprezes TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą był prezes TK Bohdan Zdziennicki.

Komunikat prasowy przed rozprawą dotyczącą Traktatu z Lizbony.

10 listopada 2010 r. o godz. 9.30 Trybunał Konstytucyjny rozpozna połączone wnioski Grupy posłów na Sejm i Grupy senatorów dotyczące Traktatu z Lizbony.

Trybunał Konstytucyjny orzeknie w sprawie połączonych wniosków Grupy posłów na Sejm oraz Grupy senatorów.

Grupa posłów na Sejm wniosła:

I. o zbadanie zgodności: 1) art. 1 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku w zakresie ustalającym treść: a) art. 9 c ustęp 3, art. 15b ustęp 2 akapit pierwszy, artykułu 28 ustęp 3 akapit trzeci, artykułu 28d ustęp 2 zdanie drugie oraz artykułu 28e ustęp 2 zdanie drugie, ustęp 3 akapit drugi zdanie drugie i ustęp 4 akapit drugi zdanie pierwsze Traktatu o Unii Europejskiej w zakresie, w jakim dopuszczają stanowienie przez Radę Unii Europejskiej większością kwalifikowaną - samodzielnie albo wspólnie z Parlamentem Europejskim - wbrew stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej aktów prawnych obowiązujących na jej terytorium lub wiążących ją w stosunkach zewnętrznych, b) art. 15b ustęp 3, art. 28a ustęp 2 akapit pierwszy zdanie drugie i trzecie oraz ustęp 3 akapit pierwszy zdanie pierwsze, a także art. 48 [48] ust. 6 akapit drugi i ust. 7 Traktatu wymienionego w lit. a; 2) art. 2 Traktatu z Lizbony, powołanego w punkcie 1, w zakresie ustalającym treść: a) art. 188c ustęp 4 akapit pierwszy, art. 188k ustęp 1 zdanie pierwsze, art. 188n ust. 8 oraz art. 251 ust. 8, 10 i 13 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zakresie, w jakim dopuszczają stanowienie przez Radę UE większością kwalifikowaną - samodzielnie albo wspólnie z Parlamentem Europejskim - wbrew stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej aktów prawnych obowiązujących na jej terytorium lub wiążących ją w stosunkach zewnętrznych; b) art. 22 akapit drugi, art. 65 ustęp 3 akapit drugi i trzeci, art. 69a ustęp 2 akapit drugi litera b), art. 69b ustęp 1 akapit trzeci, art. 69e ustęp 4, art. 137 ustęp 2 akapit czwarty, art. 175 ustęp 2 akapit drugi, art. 188n ustęp 8 akapit drugi zdanie drugie, art. 190 ustęp 1 akapit drugi, art. 229a, art. 245 akapit drugi, art. 266 akapit trzeci zdanie drugie, art. 269 akapit trzeci, art. 270a ustęp 2 akapit drugi, art. 280h ustęp 1 i ustęp 2 oraz art. 308 ustęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, z art. 90 ust. 1-3 w związku z art. 2, art. 4 i art. 8 ust. 1 konstytucji oraz w związku z wyrażoną w jej preambule zasadą suwerennego i demokratycznego stanowienia Narodu Polskiego o losie Ojczyzny;

II. Ponadto o zbadanie zgodności Deklaracji (nr 17) odnoszącej się do zasady pierwszeństwa, dołączonej do Aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony, z art. 8 w związku z art. 91 ust. 2 i 3 oraz art. 195 ust. 1 konstytucji;

III. Na wypadek, gdyby Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności z Konstytucją RP postanowień traktatowych wskazanych w części I pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b petitum, wnosimy o zbadanie zgodności art. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2008 roku o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku w zakresie, w jakim zgodzie ustawodawcy na związanie Rzeczypospolitej Polskiej wskazanymi postanowieniami traktatowymi nie towarzyszy ustawowe unormowanie stanowiącego udziału Sejmu i Senatu w procesie kształtowania stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej w każdej sprawie ewentualnego przyjęcia przez Radę Europejską lub Radę Unii Europejskiej aktu prawnego na podstawie któregokolwiek z tych postanowień, z art. 2, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 10 i art. 95 ust. 1 konstytucji;

Grupa senatorów wniosła o zbadanie zgodności art. 1 pkt 56 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku, w zakresie nadania nowego brzmienia art. 48 Traktatu o Unii Europejskiej, w związku z art. 2 pkt 12, 13 i 289 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku, w zakresie dodawanych art. 2a ust. 2, art. 2b ust. 2, art. 2f oraz nowego brzmienia art. 308 (nowy art. 352) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z art. 8 oraz z art. 90 ust. 1 konstytucji.

Grupa posłów Wnioskodawcy kwestionują, wprowadzoną przez Traktat z Lizbony zasadę stanowienia przez Radę Unii Europejskiej samodzielnie lub wspólnie z Parlamentem Europejskim, większością kwalifikowaną. Przekazanie przez Rzeczpospolitą Polską kompetencji, które mogą być wykonywane wbrew jej woli, a z woli innych państw członkowskich zdolnych stworzyć wymaganą większość bez udziału Polski, oznacza zdaniem wnioskodawcy, przekazanie (wbrew postanowieniom art. 90 ust. 1 konstytucji) kompetencji innym państwom, które narzucają swoją wolę naszemu państwu. Ponadto stanowienie przez Radę Unii, bez zgody Rzeczpospolitej Polskiej, aktów prawnych mających wiążące wobec niej skutki prawne nie daje żadnej gwarancji zgodności takich aktów z konstytucją, tym samym jest sprzeczne z art. 8 ust. 1 konstytucji.

Wątpliwości wnioskodawców budzi wprowadzenie w Traktacie z Lizbony upoważnień do przekazywania kompetencji, które to upoważnienia uznają za blankietowe, stanowiące obejście wymogu demokratycznego stanowienia o zakresie przekazania kompetencji w procedurze ratyfikacyjnej zgodnie z art. 90 ust. 2 lub ust. 3 konstytucji, realizującym zasady wyrażone w art. 2 i art. 4 konstytucji.

Wnioskodawcy kwestionują również zgodność Deklaracji nr 17, odnoszącej się do zasady pierwszeństwa, dołączonej do Aktu końcowego konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony, z art. 8 w związku z art. 91 ust. 2 i 3 oraz art. 195 ust. 1 konstytucji. W opinii wnioskodawcy deklaracja ta jest aktem normatywnym, ponieważ stanowi pierwszy oficjalny dokument wydany w imieniu wszystkich państw członkowskich - stron traktatów konstytuujących Unię- który proklamuje zasadę pierwszeństwa w sposób generalny i abstrakcyjny.

Grupa senatorów Zarzuty wnioskodawców związane są z nowym brzmieniem art. 48 Traktatu o Unii Europejskiej, który wprawdzie przewiduje wejście w życie decyzji Unii Europejskiej dopiero po jej zatwierdzeniu przez państwo członkowskie, ale tylko w sprawach zmian instytucjonalnych w dziedzinie pieniężnej. Zasadniczym powodem niekonstytucyjności Traktatu z Lizbony jest brak regulacji "okołotraktatowej" w zakresie procedury wyrażania zgody na dokonywane zmiany prawa pierwotnego Unii.

Wnioskodawca uznaje za sprzeczne z art. 90 ust. 1 konstytucji przeniesienie konstytucyjnych kompetencji organów państwa polskiego na organy Unii przy konsultacyjnej roli organów państwa polskiego i ograniczonego, co do skuteczności prawa sprzeciwu.

Rozprawie będzie przewodniczył wiceprezes TK Marek Mazurkiewicz, a sprawozdawcą będzie prezes TK Bohdan Zdziennicki.

Porady prawne online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 4
  • 9
  • 6
  • 7
  • 1
  • osób

Współpracują z nami

Jakub Spalik

Jakub Spalik

Specjalizuje się w prawie gospodarczym i handlowym. Doradza małym i średnim przedsiębiorcom. Sporządza umowy cywilnoprawne oraz pisma procesowe dla podmiotów profesjonalnych.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.