Logowanie

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 1991-01-30 sygn. K 11/90

Strona 6 z 14

2. Na tym tle należy - zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - rozważyć pytanie, czy instrukcja MEN pozostaje w sprzeczności z art. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. Wyjaśnia tę kwestię treść art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy z 17 maja 1989 r. Przepis ten brzmi: ?W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie uregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi z niej zasadami? (podkreśl. TK). Skoro więc art. 2 zdanie drugie ustawy z 15 lipca 1961 r. miałby - tak jak interpretuje go RPO - nie pozwalać na dobrowolne, zgodne z wolą zainteresowanych nauczanie religii w pomieszczeniach pozostających w dyspozycji MEN, należy uznać, że przepis ten w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania. Pozostaje bowiem w sprzeczności z zasadami określonymi w cyt. ustawie z 17 maja 1989 r., a zwłaszcza z jej art. 19 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 1


3. W tej sytuacji już tylko uzupełniająco można powołać się na interpretację wynikającą z zasady, że ?ustawa późniejsza deroguje ustawę wcześniejszą?. Prowadziło także do wniosku, że wynikające z ustawy z 17 maja 1989 r. prawo do nauczania religii w pomieszczeniach podległych MEN nie może doznawać ograniczeń na podstawie ustawy pochodzącej z 1961 r. Należy przeto stwierdzić, że możliwość nauczania religii, o której mowa w Instrukcji z dnia 3 sierpnia 1990 r., została stworzona ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, a nie dopiero wspomnianą instrukcją MEN. b)Nieco inaczej należy rozpatrywać zarzut niezgodności Instrukcji MEN z dnia 24 sierpnia 1990 r. z art. 2 zdanie drugie ustawy z 15 lipca 1961 r. Instrukcja ta dotyczy Kościołów i Związków Wyznaniowych poza Kościołem Rzymsko-Katolickim. Dlatego w tym zakresie nie można powoływać się na postanowienia cyt. wyżej ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Problem należy rozważyć na tle ustawy z 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155). Art. 20 ust. 2 powyższej ustawy zawiera postanowienie, iż nauczanie religii dzieci i młodzieży ?jest organizowane, zgodnie z programem ustalonym przez władze kościoła lub innego związku wyznaniowego, w punktach katechetycznych znajdujących się w kościołach, domach modlitw i innych pomieszczeniach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania nimi? (podkreśl. TK). Przepis ten, łącznie z art. 20 ust. 1 omawianej tu ustawy, stanowiącym iż: ?Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą nauczać religii oraz wychowywać religijnie dzieci i młodzież, zgodnie z wyborem dokonanym

przez ich rodziców lub opiekunów prawnych? wprowadza analogiczną rozwiązania do tych, jakie przyjęte zostały omówioną wyżej ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. Także zatem w zakresie objętym Instrukcją MEN z dnia 24 sierpnia 1990 r. zarzut RPO o niezgodności tej instrukcji z art. 2 ustawy z 15 lipca 1961 r. należy uznać za nietrafny. Niezależnie bowiem od interpretacji wynikającej z zasady, że w tym zakresie ustawa późniejsza deroguje ustawę wcześniejszą, potrzeba identycznego potraktowania Instrukcji z dnia 24 sierpnia 1990 r. oraz Instrukcji z dnia 3 sierpnia 1990 r. dotyczącej Kościoła Katolickiego wynika z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, w myśl której obowiązuje jako zasada: ?równouprawnienie wszystkich kościołów i innych związków wyznaniowych, bez względu na formę uregulowania ich sytuacji prawnej?. Zasada równości powoduje więc, że Kościoły i Związki Wyznaniowe spoza Kościoła Rzymsko-Katolickiego, pomimo iż nie doczekały się regulacji podobnej do ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, mają takie same prawa również w odniesieniu do nauczania religii zgodnego z wolą rodziców. Skoro zatem możliwość nauczania religii, o których mowa w Instrukcji z 24 sierpnia 1990 r., wynika z cyt. ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, nie może utrzymać się zarzut o wkroczeniu tej instrukcji w materię ustawową. B. Pozostałe zarzuty zawarte w obydwu wnioskach RPO, jak wynika z ich uzasadnienia, nie mają charakteru podstawowego i wskazane zostały - jak to określa Rzecznik - ?już tylko uzupełniająco?. Chodzi tu o dwa zarzuty: a) sprzeczności obydwu instrukcji MEN (z dnia 3 sierpnia 1990 r. oraz z dnia 24 sierpnia 1990 r.) z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania w związku z art. 67 ust. 2 Konstytucji, b) sprzeczności pkt 1 obydwu instrukcji z art. 2 pkt 5 wspomnianej wyżej ustawy, a przez to naruszenie także art. 82 ust. 1 Konstytucji. Jeśli chodzi o pierwszy zarzut - jest on mało zrozumiały, tym bardziej że został uzasadniony w sposób utrudniający jego zrozumienie.

< >
pobierz plik

Porady prawne online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 4
  • 2
  • 2
  • 9
  • 7
  • 0
  • osób

Współpracują z nami

Jakub Spalik

Jakub Spalik

Specjalizuje się w prawie gospodarczym i handlowym. Doradza małym i średnim przedsiębiorcom. Sporządza umowy cywilnoprawne oraz pisma procesowe dla podmiotów profesjonalnych.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.