Logowanie

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 1991-01-30 sygn. K 11/90

Strona 2 z 14

o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego (Dz. U. Nr 29, poz. 154), przez co także narusza art. 1 i 3 Konstytucji, - wspomniana Instrukcja pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155) w związku z art. 67 ust. 2 Konstytucji, - punkt 1 wspomnianej Instrukcji pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 5 wspomnianej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a przez to narusza także art. 82 ust. 1 Konstytucji;


2) z dnia 28 sierpnia 1990 r. o stwierdzenie, że: - Instrukcja Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 1990 r. dotycząca powrotu nauczania religii do szkoły w roku szkolnym 1990/91, określająca zasady współdziałania z Kościołami i Związkami Wyznaniowymi poza Kościołem Rzymsko-Katolickim, w całości pozostaje w sprzeczności z art. 2 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. Nr 32, poz. 160 ze zm.), przez co narusza także art. 1 i 3 Konstytucji, - wspomniana Instrukcja pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 29, poz. 155) w związku z art. 67 ust. 2 Konstytucji, - punkt 1 wspomnianej Instrukcji pozostaje w sprzeczności z art. 2 pkt 5 wspomnianej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a przez to narusza także art. 82 ust. 1 Konstytucji. Na podstawie zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnie 29 sierpnia 1990 r. obydwa wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich zostały rozpoznane łącznie. Podstawowy zarzut podniesiony przez RPO dotyczy niezgodności obydwu instrukcji MEN z art. 2 ustawy z 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania, przewidującym iż szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze są instytucjami świeckimi i że całokształt nauczania i wychowania w tych instytucjach ma charakter świecki. W związku z tym przepisem RPO twierdzi, że Instrukcja MEN z dnia 3 sierpnia 1990 r. jest niezgodna także z art. 18 i 19 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego. RPO podnosi, że art. 19 ust. 1 przytoczonej ustawy w zestawieniu z art. 2 cytowanej ustawy z 1961 r. wskazuje jednoznacznie, iż zwrot mówiący o tym, że nauczanie religii odbywa się ?w innych pomieszczeniach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania pomieszczeniem? nie może dotyczyć pomieszczeń szkolnych. Stąd RPO wyprowadza wniosek, że instrukcja, zezwalając na dobrowolne nauczanie religii w szkołach, nie tylko wkroczyła w

materię ustawową regulując sprawy, które wymagają normy ustawowej, ale zawiera postanowienia contra legem. Następstwem takiego stanowiska RPO jest zarzut naruszenia art. 1 i 3 Konstytucji RP. Powyższy zarzut ma - jak utrzymuje RPO - charakter podstawowy. Pozostałe zarzuty podniesione zostały ?już tylko uzupełniająco?. Polegają one na twierdzeniu, że obydwie instrukcje są niezgodne z art. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania w związku z art. 67 ust. 2 oraz art. 82 ust. 1 Konstytucji. Zaskarżone instrukcje MEN naruszają bowiem - zdaniem RPO - prawo do zachowania milczenia w sprawach swojej religii lub przekonań, a także naruszają zasadę, że obywatele mogą ?wychowywać dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami w sprawach religii? (art. 2 pkt 4 cyt. wyżej ustawy). RPO stoi na stanowisku, że skoro instrukcje MEN przewidują składanie oświadczeń woli co do uczestnictwa w lekcji religii, to tym samym, per facta concludentia następuje obejście reguły zapewniającej niepoznawalność sfery wyznaniowej dla otoczenie, którą to regułę - zdaniem RPO - można wyprowadzić z art. 2 pkt 5 cyt. ustawy. Ponadto RPO sugeruje, że zaskarżone instrukcje MEN pozostawiają poza swym zakresem religie niechrześcijańskie, co pozbawia te religie możliwości, jakie stwarzają obydwie instrukcje. W sprawie zajęli stanowisko Minister Edukacji Narodowej i Prokurator Generalny, a ponadto Komisja Wspólna Przedstawicieli Rządu i Episkopatu przedstawiła interpretację art. 18 i 19 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. Minister Edukacji Narodowej stanął na stanowisku, że obecna szkoła świecka (o której mowa w art. 2 ustawy z 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania) - to szkoła otwarta na wszystkie poglądy, które nie są szkodliwe społecznie. Przy takim pojmowaniu świeckości możliwe jest - zdaniem Ministra Edukacji Narodowej - nauczanie w szkole zarówno religii, jak i teorii materialistycznych. Minister utrzymuje, że obydwie instrukcje przyjmują powyższą wykładnię. Zwraca ponadto uwagę na przewidzianą w instrukcjach dobrowolność korzystania z nauki religii, na sprawowanie przez szkołę jedynie nadzoru pedagogicznego bez ingerencji w nauczane treści oraz na fakt, że religii nie ma w programie nauczania szkoły, a jest ona jedynie nauczana w obiektach szkolnych, co nie zmienia świeckiego charakteru szkoły.

< >
pobierz plik

Porady prawne online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 4
  • 1
  • 1
  • 5
  • 8
  • 9
  • osób

Współpracują z nami

Katarzyna Tomczak

Katarzyna Tomczak

Specjalizuje się w prawie rodzinnym - pomaga w egzekucji alimentów, doradza podczas rozwodów i przy podziale majątku. Prowadzi sprawy spadkowe. Sporządza także opinie z zakresu prawa mieszkaniowego.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.